Zelfstuurinstallatie

Helaas, helaas het navolgende heb ik niet zelf bedacht – was het maar zo.
De bron van dit verhaal is een artikel van de Dinghy Cruising Association website.
Dit is de link naar dat artikel: Huntingford’s Helm Impeder
. Dit is slechts mijn invulling en vertaling van die installatie.


Doel is te komen tot een zodanige zelfstuurinstallatie dat:

  • De helmstok bedienbaar blijft “voor het geval dat….”
  • Deze niet de hele kuip in beslag neemt
  • Deze geen fortuin kost
  • Deze zodanig werkt dat ze ook op de motor bruikbaar is (maar owee als u overboord gaat en uw schuit rustig naar de einder door motert…)

Receptuur: U heeft nodig:

  • 2 fairleads – het soort oogje dat achterop uw papegaaistok zit – maar dan in de breedte van de onderzijde van uw helmstok. Even opmeten dus.
  • 2 clamcleats – klemmetjes van de soort die standaard worden gebruikt om de druilschoot mee vast te zetten – maar dan in de maat die op de zijkant van uw helmstok past
    Let op: de 2e clamcleat is optioneel.
  • 2 kleine karabijn haken – de mijne zijn van de soort die een oogje aan de achterzijde hebben. Door dat oog past net het shockcord dat wordt gebruikt. Let op: de 2e karabijnhaak is optioneel.
  • 2 bevestigingspunten (1 aan elke kant van de boot) voor de lijnen die uw helmstok in het midden vasthouden. Ik gebruik daarvoor de haakjes die het huikje over de kuip spannen, u zou de dolpotten kunnen gebruiken, een haak om het potdeksel of u zou twee fearleads in het potdeksel kunnen monteren. Zelf houd ik er niet van om nodeloos gaten in mijn schuit te boren als dat niet strikt noodzakelijk is en dat heb ik hier dus ook niet gedaan.
  • 3 einden: 1 eind van de boorden naar de helmstok (hierna te noemen het stuurlijntje, 1 eind achter het elastiek om de spanning in te stellen (hierna te noemen het spanlijntje) 1 eind elastiek of shockcord van 9 mm

Ga als volgt te werk. Daarbij gaan stap 1 t/m 3 gaan eigenlijk gelijktijdig.

  • Zoek een plek op ieder boord waar het stuurlijntje kan worden bevestigd of maak dit door oogjes te monteren. Let op het stuurlijntje zou iets naar achteren moeten trekken – dus niet dwars op de helmstok – dit levert ruimte op in de kuip.
  • Monteer het voorste oogje redelijk vooraan, onderop de helmstok – bedenk waar u normaal uw hand heeft als u stuurt. Die plek wilt u behouden, dus daar geen oog plaatsen.
  • Meet de juiste lengte van het stuurlijntje af: vanaf de boorden haalt u het stuurlijntje door het gemonteerde oogje. Achter het oogje is nu een lusje onstaan. Haak daarin het karabijnhaakje en zet handmatig wat spanning op het stuurlijntje. Als het goed is kunt u de helmstok nu van boord naar boord bewegen en loopt het stuurlijntje redelijk soepel door de karabijnhaak. Ik heb op dit punt de uiteinden van het stuurlijntje voorzien van takelingen zodat het er prettig uitziet.
  • Monteer het achterste oogje zover mogelijk achteraan, onderop de helmstok – bedenk dat de helmstok soms vrij laag kan zitten en dat het oogje nog tussen helmstok en dek moet kunnen. Hoe verder u het oogje naar achteren kunt zetten, hoe makkelijker u de inrichting op spanning kunt brengen. Bevestig de tweede karabijnhaak aan dit lijntje.
  • Monteer de 1e clamcleat op de zijkant van de helmstok. Bedenk waar u normaal uw handen heeft als u zelf stuurt – daar moet geen clamcleat zitten. Ik heb op beide zijden van de helmstok een clamcleat gemaakt zodat ik over beide boorden snel de boel los kan gooien – maar dat is voor de werking niet relevant.
  • Meet het eind elastiek af dat tussen de voorste karabijnhaak en het spanningslijntje past. Ik heb 9 mm elastiek gebruikt en dat gedubbeld, er ontstaat zo dus een lus. Sluit de lus met een takeling. Mijn voorste karabijnhaak heeft een oogje waardoor het elastiek precies past – daardoor blijven elastiek en karabijnhaak altijd bij elkaar. Maak de lus zo lang cq kort dat er spanning op gezet kan worden. nb: wanneer u de spanningslijn en het elastiek niet met een karabijnhaak verbindt, is dit het moment om de spanningslijn middels een takeling aan het elastiek te verbinden.
  • Integreer nu alle onderdelen. Haal het stuurlijntje door het voorste oog en bevestig de karabijnhaak met daaraan het elastiek en het spanningslijntje aan het lusje dat ontstaat door het midden van het stuurlijntje door het voorste oogje te halen. Haal het spanningslijntje door het achterste oog en geleidt dit naar voren naar de clamcleat op de zijkant van de helmstok.

Wanneer u de installatie correct heeft uitgevoerd, kunt u de spanning op het stuurlijntje nu varieren maar nog wel steeds de helmstok bedienen. Wanneer u de spanning van het spanningslijntje haalt kunt u gewoon sturen terwijl uw zelfstuurinrichting standby staat maar niet in de weg zit.

De benodigde tijd om een en ander te maken was 2 uur inclusief alle takelingen. De kosten bedroegen ongeveer 7,50 – wanneer alles nieuw zou zijn aangeschaft zouden de kosten hoger zijn geweest – waarschijnlijk minder dan 20,=

Antoine Maartens
The City Of London

status update 04-jun: inmiddels heb ik de achterste karabijnhaak vervangen door een takeling.
status update 05-jun: als u staand wilt sturen moet het stuurlijntje wat langer zijn en het elastiek wat korter
status update 05-jun: verder getest – veel voor weinig deze installatie!