De Volautomatische Drascombe

Noem het gemakzucht. Luiheid voor mijn part. Ik verwacht dat mijn Nemo me confortabel van A naar B brengt en verder. Tot Z en dan weer terug. Zonder inspanning. Inspanning is gevaarlijk. Vermoeidheid leidt tot ongelukken. Daar houden Nemo en ik niet van. Bovendien is luiheid een deugd. Niets moeten, genieten van la dolce vita is een gemoedstoestand die toch al moeilijk te bereiken is in deze op hol geslagen wereld.

Meestal vaar ik solo. Me and my Nemo. Lange tochten schuwen we dan niet. Varen op de motor ook niet (1). We willen immers van A naar B. Ik ben een echte watertoerist. (Prachtig woord trouwens. Er kleeft iets naïfs, jaren vijftigs aan.) Bovendien wil ik van alles kunnen doen onder het varen: koffie of thee zetten, fotograferen, schrijven, lekker om me heen kijken, mijmeren, muziekje luisteren, navigeren, met thuis bellen, uit- of aankleden al naar gelang het weer verandert, een broodje smeren, schiemannen, een boek lezen. Op groot water – denk aan IJsselmeer en Waddenzee – kan dat allemaal, als je met enige regelmaat oplet of je niet op ramkoers ligt met een boei of mede watergebruiker. In de seizoenen die ik met Nemo rond vaar heb ik wat hulpmiddeltjes aangeschaft en ontwikkeld die het dolce far niente varen mogelijk maken.

Stuurautomaat

Mijn derde handje. Een stuurtouwtje à la Smis heeft het bij mij nooit goed gedaan. Hans is natuurlijk de hogepriester van het solo-Drascomben. Hij staat in direct contact met hogere machten. Daarom lukt het bij hem wel. Ik heb me er mee verzoend dat die metafisische factoren door het ontbreken van de absolute staat van genade voor mij niet zijn weggelegd. Nemo en ik hebben niet de goede chemie, waardoor hij niet aan de lijn wil blijven lopen. Wanneer ik me niet verroer dan vaart de boot op vlak water nog redelijk rechtdoor, maar zo gauw als ik mijn grote grove lichaam door de boot verplaats gaat het mis. De vertrimming van het onderwaterschip is dan dermate drastisch dat ik onmiddelijk de hand aan het helmhout moet slaan. Anders gaat Nemo met mij aan de haal. Het is ook logisch dat een bootje van 500 kilo door een verplaatsing van meer dan 20% van dat gewicht gaat overreageren. Er zijn echter meer factoren die de koersstabiliteit van Nemo ongunstig beïnvloeden. De golfslag op IJsselmeer en Wad is vaak al fataal voor de koersstabiliteit van een boot met zo weinig waterverplaatsing en zo’n klein lateraal oppervlak. Ook erg vlagerig weer heeft groot verstorend effect. De boot moet in een vlaag kunnen oploeven, maar komt daar vervolgens niet meer uit en gaat op eigen houtje overstag. Niet leuk als je net met een ketel kokend water in je handen zit. Bovendien werkt het stuurtouwtje niet op ruimwindse koersen. Bij weinig wind wordt het zelfsturen tricky en op de motor moet je ook geen grote verwachtingen hebben. Al met al heb ik besloten om mij tot de helmstokstuurautomaat te bekeren. De aller kleinste en goedkoopste versie voldoet uitstekend. Het kost je een paar honderd euro, maar dan heb je ook wat. Cruise controle de Luxe! Ik ben zo vrij als een vogeltje en kan zelfs op het voordekje plaats nemen als ik dat zou willen. De boot blijft ondertussen de ingestelde kompaskeors varen. Het electronische kompasje dat dit allemaal mogelijk maakt is verbluffend accuraat. Correcties zijn per graad of per tien graden door een druk op een van de vier knopjes in te stellen. Bakboord of stuurboord naar keuze. Inmiddels vertrouw ik mijn derde handje zo dat hij zelfs op de binnenwateren regelmatig de wacht over neemt. De schipper rommelt dan wat met stootwillen en landvasten, want dat weigert hij nog steeds te doen. In geval van nood druk je op de standby-knop en til je met één handbeweging de automaat los van de helmstok. Vervolgens neem je het heft weer zelf in handen. Simple comme bonjour. Met het oog op de naderende feestdagen, voor diegenen die nooit weten wat ze vragen moeten, misschien een tip. Vraag een automaatje aan je maatje en verdubbel je vaarplezier het volgend seizoen.

Accu

Het energieverbruik van mijn stuurautomaatje is wonderlijk laag. Geen geslurp aan de accu, maar minstens een week varen zonder te mopperen op een volle batterij. En lange dagen ook, het maakt allemaal niet uit. In de standby gebruikt hij een verwaarloosbaar aantal miliampères per uur. Onder zeil voelt hij zich prettig als de zeilen netjes getrimd zijn. Dat scheelt in zijn verbruik, want hoe minder hij zijn dunne armpje hoeft te gebruiken hoe zuiniger hij wordt. Om hem te voeden heb ik sinds kort een lekvrije deep-cycle accu. Een rib uit mijn lijf, maar deze overleeft moeiteloos mijn achteloosheid die zijn voorganger op jonge leeftijd liet sneuvelen. Het wonderdoosje werd voor militaire toepassingen ontwikkeld. Dat betekent dat hij tientallen keren diep ontladen overleeft zonder krimp te geven. Het schijnt dat hij ook bij extreem lage temperaturen zijn spanning nog vasthoudt, maar ik ben niet zo’n winterzeiler. Nemo is geen ijsbreker, dus hierover kan ik niet uit ervaring getuigen. Een bijkomend voordeel van dit accuutje is dat hij plat op zijn zij onder de voorkooien past. Daar ligt hij tevreden vastgesjord op de meest gunstige plek voor de gewichtsverdeling aan boord. Lek vrij en zonder protest. Het nadeel van het verblijf in dit hol diep in het vooronder is dat het nogal wat zweetdruppels kost om de accu uit te bouwen en van boord te halen. Maar geruststellend is dan de gedachte dat als ik er geen zin in heb om hem thuis op te laden, ik hem niet meteen om zeep help door hem nog een tijdje te laten liggen als hij leeg is.

Meer tips voor luiaards

nemorechtop.jpg

Horizontaal droogvallen is heerlijk. Een Drascombe valt echter niet rechtop droog, maar helt zo’n graad of vijftien. Onrustige slapers hebben als gevolg van hun gedraai de boot soms midden in de nacht over een andere boeg gekregen. Ook tijdens koken en eten is het vervelend als de soep uit de pan klotst doordat de boot kiept, omdat er iemand aan de hoge kant onverwacht wat te veel gewicht in de schaal legt. De oplossing voor dit euvel is simpel. Neem twee grote stootwillen en bevestig ze met landvasten onder het achterschip van de boot, zolang deze nog drijft. Als ze op de goede plek zitten trek je de landvasten strak en laat ze door de verhaalkammen voor en achter lopen alvorens ze vast te zetten. Weltrusten.

Hoosvat/urimaat

De veiligste en meest discrete manier om je van een plasje te ontdoen is om het hoosvat te gebruiken. Mijn aftapventiel past er moeiteloos in en zelfs op een drukke ankerplaats is het legen van de volle blaas een eitje. ‘Papa, waarom staat die meneer met dat blauwe bakje voor zich?’ Ook onder het varen een prima oplossing voor een netelig probleem. Leeggieten, spoelen, klaar. Sorry dames. Maar voor jullie is er natuurlijk de Puts Grand Comfort. Sans Gène.

Ton Wegman